Słowniczek muzycznych określeń wykonawczych
     
  Wpisz poszukiwane hasło:  
       
  a piacere wł. piacere - podobać się dowolnie, wg upodobania, pozwala na stosowanie swobodnych odchyleń od oznaczonego tempa  
  a tempo łac. tempus - czas do tempa, oznacza powrót do poprzednio oznaczonego w utworze tempa, po jego chwilowej zmianie  
  accelerando wł. accelerare - przyspieszyć przyspieszając, oznacza stopniowe przyspieszanie tempa utworu  
  accentato wł. accento - akcent zaznaczając, akcentując, z naciskiem  
  ad libitum łac. - swobodnie dowolnie, jak się podoba, pozwala na swobodę wykonania  
  adagio wł. - powoli wolno, powoli, okerślenie powolnego tempa (metronom 66 - 76)  
  affettuoso wł. - czuły serdecznie, z uczuciem, czule  
  agitato wł. - wzburzony, niespokojny niespokojnie, burzliwie, gwałtownie  
  al fine wł. fine - koniec do końca, np. w określeniu da capo al fine - od początku do oznaczenia fine  
  al segno wł. segno - znak do znaku - od początku do znaku lub  
  alla wł. - tak, jak w stylu, na sposób, np. alla marcia - w rodzaju marsza, alla polacca, alla turca - na sposób polski, turecki itp.  
  allargando wł. allargare - rozszerzać rozszerzając, zwalniając, oznaczenie stopniowego zwalniania tempa utworu  
  allegretto wł. allegro - wesoły, żwawy dość żywo, określenie tempa, szybszego niż moderato, wolniejszego niz allegro  
  allegro wł. - wesoły, żwawy prędko, ruchliwie, wesoło, określenie tempa szybkiego (metronom 120 - 168)  
  amabile wł. - miły miło, z wdziękiem  
  amoroso wl. - z miłością tkliwie, z uczuciem  
  ancora wł. - jescze, nadal w określeniach złożonych np. ancora piu allegro  
  andante wł. andare - idąc, spacerując określenie tempa umiarkowanego w ruchu spokojnego kroku (metronom 76 - 108)  
  andantino wł. andare - idąc, spacerując trochę żywiej niż andante  
  animando wł. animare - ożywić ożywiając, określenie dotyczy tempa  
  animato wł. - ożywiony z ożywieniem, określenie dotyczy tempa  
  appassionato wł.- z pasją, z entuzjazmem z pasją, gwałtownie  
  arco wł. arco - łuk oznacza powrót do gry smyczkiem (np. po pizzicato)  
  ardente wł. - płonący, żarliwy z zapałem, ogniście, płomiennie  
  arpegio wł. arpa - harfa sposób wykonania współbrzmień akordowych, polegający na kolejnym, szybkim następstwie składowych dźwięków, zwykle w kierunku od najniższego do najwyższego  
  assai wł. - bardzo w określeniach złożonych np. allegro assai  
  attacca wł. attaccare - atakować natychmiast, bez przewy pomiędzy częścami utworu  
  brillante wł. - błyskotliwy błyskotliwie, efektownie  
  burlesco wł. - śmieszny komicznie, żartobliwie  
  calando wł. calare - opuścić uspokajając, zwalniając, ściszając  
  calmato wł. calmo - spokojny łagodnie, ze spokojem  
  cantabile wł. cantare - śpiewać śpiewnie  
  capriccioso wł. capriccio - kaprys kapryśnie, humorystycznie, żartobliwie  
  col legno wł. legno - drewno drzewcem, oznacza wydobycie dźwięku przez uderzenie struny drzewcem smyczka na instrumentach smyczkowych  
  come prima wł. come - tak jak jak poprzednio, oznacza powrót do wcześniejszego tempa  
  comodo wł. wygodny wygodnie, swobodnie  
  con agitazione wł. agitare - wstrząsnąć burzliwie, niespokojnie, gwałtownie  
  con amore wł. - miłość z uczuciem  
  con anima wł. animato - ożywiony z życiem, z ożywieniem  
  con bravura wł. bravura - zdolność błyskotliwie, z brawurą, śmiało  
  con brio wł. - z życiem żywo, wesoło  
  con espressione wł. espressivo - wyraziście z wyrazem  
  con forza wł. forza - siła z siłą  
  con fuoco wł. fuoco - ogień z ogniem, żywiolowo  
  con grazia wł. grazia - wdzięk z wdziękiem, powabnie  
  con moto wł. moto - ruch ruchliwie, z ożywieniem, np. andante con moto  
  con passione wł. passione - pasja zamiłowanie namiętnie  
  con sordino wł. sordino - tłumik z tłumikiem, na instrumentach smyczkowych oznacza założenie tłumika na podstawek, na instrumentach dętych włożenie tłumika do czary głosowej; na fortepianie i pianinie użycie lewego pedału  
  con spirito wł. spirito - duch, dusza z ożywieniem  
  con tutta la forza wł. tutta - cała, forza - siła z całą siłą  
  con vigore wł. vigore - wigor, siła życiowa z życiem, z energią  
  crescendo wł. - narastając wzmacniając, oznacza stopniowe wzmacnianie natężenia dźwięków
 
  da capo al fine wł. - od początku do końca powtórzyć utwór od początku do oznaczenia fine  
  deciso wł. - zdecydowany zdecydowanie, stanowczo, z energią  
  decrescendo wł. - osłabiając oznacza stopniowe osłabianie natężenia dźwięków
 
  delicato wł. - delikatny delikatnie, subtelnie  
  détaché fr. - oderwany oznacza wykonanie każdego dźwięku oddzielnym ruchem smyczka  
  diminuendo (dim.) wł. - zmniejszając zmniejszając, oznacza stopniowe przyciszanie dźwięków  
  dolce wł. - słodki słodko, łagodnie  
  doppio movimento wł. - podwójny ruch podwojenie tempa w utworze  
  energico wł. energia - energia, siła energicznie  
  eroico wł. - bohaterski bohatersko, odważnie  
  espressivo wł. sugestywny, wyrazisty wyraziście, uczuciowo  
  fermata wł.- postój, przystanek symbol graficzny oznaczający przedłużenie wartości rytmicznej nuty lub pauzy o czas nieokreślony, pozostawiony wyczuciu wykonawcy  
  feroce wł. - dziki, okrutny dziko  
  festivo wł. - świąteczny uroczyście  
  flażolet fr. flageoilet - rodzaj fletu na instrumentach smyczkowych, gitarze i harfie: lekkie dotknięcie struny w odpowiednim miejscu,
a na dętych: odpowiednie przedęcie; zmienia się wówczas wysokość i barwa dźwięku
 
  forte wł. mocny, silny głośno  
  fortissimo wł. stopniowanie od forte - mocny bardzo głośno  
  frullato wł. frullare - furkotać, brzęszeć na instrumentach dętych: efekt podobny do tremolo, ale wykonywana na nieprzerywanym dźwięku i bez zmiany jego wysokości  
  funebre wł. - żałobny pogrzebowo  
  furioso wł. - wściekły, szalony gwałtownie, dziko  
  gentile wł. - grzeczny, uprzejmy miło, łagodnie  
  giocoso wł. - żartobliwy, zabawny wesoło, żartobliwie  
  glissando fr. glissez - ślizgać się prześlizgując się, oznacza płynne przejście między dwoma oodalonymi od siebie dźwiękami  
  grave wł. - ciężki poważnie, ciężko, wolno, majestatycznie  
  grazioso wł. - miły, powabny, ujmujący miło, z wdziękiem  
  lacrimoso wł. lacrimosa - bolesna, łzawa płaczliwie  
  lamentoso wł. lamento - lament, jęk lamentując, opłakując  
  larghetto wł. largo - szeroki trochę szybciej niż largo, wolniej niż andante (metronom 60 - 66)  
  largo wł. - szeroki szeroko, bardzo powoli (metronom 40 - 60)  
  leggiero wł. leggero - lekki lekko, swobodnie  
  legato wł. - związany łączenie kolejnych dźwięków, wykonanie w sposób ciągły, bez oddzielania  
  lento wł. - wolny, powolny powoli, wolno, szybciej niż largo, wolniej niż adagio  
  maestoso wł. - majestatyczny, dostojny podniośle, majestatycznie, np. allegro maestoso  
  marcato wł. marcare - zaznaczyć podkreślając, zaznaczając  
  marciale wł. marcia - marsz marszowo  
  meno wł. - mniej np. meno mosso  
  meno mosso wł. - mniej ruchu wolniej  
  mesto wł. - smętny smutno  
  mezza voce wł. mezzo - pół, voce - głos półgłosem  
  mezzo forte wł. mezzo - pół, forte - mocny, silny na pół głosno, prawie głośno, określenie pośredniej głośności między pianoforte  
  mezzo piano wł. mezzo - pół, piano - cicho na wpół (średnio) cicho, prawie cicho, określenie pośredniej głośności między forte a piano  
  misterioso wł. - tajemniczy, zagadkowy tajemniczo  
  moderato wł. - powściągliwy, średni umiarkowanie (metronom 108 - 120)  
  molto wł. - bardzo bardzo, np. molto allegro  
  mormorando wł. mormorare - mruczeć z zamkniętymi ustami, mrucząc (w śpiewie)  
  non tanto wł. - nie taki nie zanadto, nie tyle  
  non troppo wł. non - nie, troppo - zbyt nie zanadto, np. allegro ma non troppo  
  obbligato wł. - zobowiązany obowiązkowo  
  ossia wł. - to znaczy; czyli lub, albo, oznaczenie innego wariantu wykonania  
  ostinato wł. - uparty uporczywie  
  parlando wł. - mówiac mówiąc, deklamacja w utworze wokalnym  
  pastorale wł. - pasterski sielsko, idyllicznie, pastoralnie  
  patetico wł. - patetyczny patetycznie, uroczyście  
  pesante wł. - ciężki ciężko  
  pianissimo wł. stopniowanie od piano - cicho bardzo cicho  
  piano wł. - cicho cicho  
  piena voce wł. - pełnym głosem pełnym głosem  
  pietoso wł. - litościwy, współczujący ze współczuciem  
  piu wł. - wiecej bardziej, więcej  
  piu mosso wł. - więcej ruchu żywiej  
  piu vivo wł. - bardziej skoczny, żwawy trochę prędzej niż vivo  
  pizzicato wł. - uszczypnąć szarpiąc, wydobycie dźwięku przez szarpnięcie struny palcem na instrumentach smyczkowych  
  poco a poco wł. - stopniowo stopniowo, coraz  
  pomposo wł. - pompatyczny pompatycznie, okazale, wspaniale  
  prestissimo wł. - stopniowanie od szybko bardzo szybko, szybciej niż presto  
  presto wł. - szybko szybko (metronom 168 - 200)  
  prima volta wł. - pierwszy raz pierwsze zakończenie  
  quasi wł. - prawie, niemal jakby, prawie, np. quasi allegretto  
  quieto wł. - cichy, spokojny spokojnie  
  rallentando (rall.) wł. rallentare - zwalniać zwalniając  
  religioso wł. - religijny religijnie, z powagą  
  risoluto wł. - stanowczy, zdecydowany śmiało, stanowczo, zdecydowanie  
  ritardando (ritard.) wł. ritardare - opóźniać, zwlekać opóźniając, zwalniając,, powstrzymując  
  ritenuto (rit.) wł. - powściągliwy, ostrożny opóźniając, zwalniając  
  rubato wł. rubare - kraść w chwiejnym tempie, określenie chwilowych zmian tempa w utworze, predłużenia wartości jednych nut kosztem skrócenia innych.  
  scherzando wł. scherzo - żart, psota żartobliwie  
  secco wł. - suchy sucho, oschle  
  semplice wł. - prosty, zwyczajny z prostotą  
  sempre wł. - zawsze zawsze, stale, np. sempre vivace  
  sensibile wł. - wrażliwy, czuły czule  
  senza wł. - bez bez, np. senza pedale - bez pedału  
  senza sordino wł. - bez tłumika bez tłumika  
  sereno wł. - pogodny, jany pogodnie  
  sforzando, sforzato wł. sforzare - wysilać nasilając, akcentując, odnosi się wyłącznie do danego dźwięku lub współbrzmienia, przy którym oznaczenie się znajduje  
  simile wł. - podobny podobnie, w ten sam sposób  
  smorzando wł. smorzare - gasić, tłumić tłumiąc, zamierając  
  sonoro wł. - dźwięczny, donośny dźwięcznie, brzmiąco, pełnym głosem  
  sostenuto wł. - powściągliwy powściągliwie, wstrzymując  
  sotto voce wł. sotto - poniżej, voce - głos półgłosem  
  spianato wł. spianare - wyrównać z prostotą, gładko, równo  
  spiccato wł. spiccare - oderwać urywając  
  staccato wł. staccare - odłączać oderwany, oddzielony, rodzaj artykulacji polegający na oddzielaniu dźwięków od siebie przez skracanie ich wartości rytmicznych  
  stretto wł. - wąski, ciasny zacieśniając, przyspieszając  
  stringendo wł. stringere - ściskać, ponaglać coraz gwałtowniej; oznacza przyspieszenie tempa  
  subito wł. - natychmiast nagle  
  sul ponticello wł. sul - na, ponticello - most oznacza grę blisko podstawka na instrumentach smyczkowych  
  sul tasto wł. sul - na, tasto - klawisz, klucz oznacza grę blisko gryfu na instrumentach smyczkowych  
  tempo giusto wł. giusto - słuszny, wałściwy właściwe tempo  
  tempo primo, tempo I wł. primo - pierwszy tempo pierwsze (pierwotne)  
  tenuto (ten.) wł. tenere - trzymać, dotrzymywać wytrzymując, przetrzymując  
  tranquillo wł. - spokojny spokojnie  
  tremolando wł. tremare - drżeć drżąco, wibrująco, szybkie powtarzanie dwóch dźwięków  
  triste wł. - smutny, smętny smutno  
  un poco wł. - trochę trochę, nieco, np. un poco piu allegro  
  una corda wł. - jedna struna na jednej strunie, użycie lewego pedału w fortepianie  
  veloce wł. - szybki lotnie, żywo, szybko  
  vibrato wł. vibrare - drgać wibrując, drżąco  
  vigoroso wł. - energiczny, silny silnie, śmiało  
  vivace wł. żywy, żwawy, raźny prędko, z ożywieniem  
  vivo wł. - żywy, rześki żywo